Бухгалтерлік баланс (қаржылық жағдай туралы есеп) компанияда белгілі бір күнге қандай активтер бар екенін және олардың не есебінен — міндеттемелер немесе меншікті капитал есебінен қалыптасқанын көрсетеді. Активтер әрқашан міндеттемелер мен капиталдың сомасына тең. Баланс бухгалтерлік есеп жүргізетін барлық ЖШС мен ЖК жасайтын жылдық қаржылық есептілікке кіреді.
Баланс неден тұрады
| Бөлім | Не кіреді |
|---|---|
| Ұзақ мерзімді активтер | негізгі құралдар, материалдық емес активтер, берілген ұзақ мерзімді қарыздар |
| Қысқа мерзімді активтер | ақша, тауарлар мен қорлар, дебиторлық берешек, салықтың артық төленген сомасы |
| Капитал | жарғылық капитал, бөлінбеген пайда немесе залал |
| Ұзақ мерзімді міндеттемелер | мерзімі бір жылдан асатын кредиттер мен қарыздар |
| Қысқа мерзімді міндеттемелер | жеткізушілерге қарыздар, жалақы, төленетін салықтар, кредиторлық берешек |
Негізгі теңдік: активтер = міндеттемелер + капитал. Баланс «сәйкес келмесе», қате арифметикада емес, есепте.
Кім және қашан жасайды
Баланс бухгалтерлік есеп жүргізетін ЖШС мен ЖК жыл қорытындысы бойынша — пайда мен залал, ақша қозғалысы және капитал туралы есептермен бірге жасайды. Бұл салықтық емес, қаржылық есептіліктің бөлігі: МКК-ге тапсырылмайды, бірақ оны банктер, инвесторлар, тендер ұйымдастырушылары талап етеді, ал компаниялардың жекелеген санаттары үшін қаржылық есептілік депозитарийінде жариялау қажет. Жылдық кірісі 135 000 ӘЕК-ке дейінгі оңайлатылған декларациядағы ЖК бухгалтерлік есеп жүргізбеуге, демек баланс жасамауға құқылы.
Баланс салықтармен қалай байланысты
Баланс деректері салық декларацияларымен сәйкес келуі керек. Пайда мен залал туралы есептегі пайда — ЖБР-дағы ЖШС келесі жылдың 31 наурызына дейін тапсыратын 100.00 декларациясы бойынша КТС-ның негізі. Пассивтегі төленетін салықтар Салық төлеушінің кабинетіндегі дербес шотпен сәйкес келуі тиіс. Баланс жасалғанға дейін түгендеу жүргізіліп, есеп айырысу салыстырылады — әйтпесе онда жоқ тауарлар мен қарыздар қалып қояды.
Мысал
Шағын ЖШС-тың жарғылық капиталы 0 ₸ — бұл шағын кәсіпкерлік субъектісі үшін рұқсат етілген. Құрылтайшы компанияға бастау үшін қарыз шартынсыз ақша берді. Есепте мұндай сома «өзге кредиторлық берешек» болып ілініп қалады, ал баланс құжатсыз міндеттемелерді көрсетеді. Оны жыл жабылғанға дейін қарыз немесе капиталға салым ретінде ресімдеген дұрыс.
Жиі кездесетін қателер
- Кассадағы немесе қоймадағы теріс қалдық — өткізіп алынған құжаттардың белгісі.
- Құрылтайшыға «жеке қажетке» берілген ақша жылдар бойы дебиторлық берешек болып тұрады.
- Контрагенттермен және бюджетпен қарыздар салыстырылмаған.
- Баланс Excel-де жиналған және 1С-тегі АСВ-мен сәйкес келмейді.
Жылдық қаржылық есептілікті бухгалтерлік қызмет көрсету аясында жасаймыз; есеп қараусыз қалса, оны қалпына келтіруден бастаймыз.
Жаңартылды