Қоғамдық қорлар, бірлестіктер, мекемелер, грант алушылар

Қазақстандағы коммерциялық емес ұйымдарға арналған бухгалтер

КЕҰ бухгалтері бір мезгілде екі нәрсеге жауап береді: жалпыға бірдей белгіленген режимдегі салық есептілігіне және нысаналы ақшаның есебіне — әр грант, донор және смета бойынша. Біз қоғамдық қорлардың, бірлестіктердің және жеке мекемелердің бухгалтериясын аутсорсингте, бүкіл Қазақстан бойынша онлайн жүргіземіз.

Кәсіпорын кеңсесі: жеткізушілер құжаттары мен ноутбук қойылған үстел · КЕҰ мен қорлар

Қазақстандағы коммерциялық емес ұйым — ЖШС емес. Қоғамдық қор, қоғамдық бірлестік немесе жеке мекеме пайда табу үшін құрылмайды, ал табыс құрылтайшылар арасында бөлінбейді. Оларда салық режимін таңдау жоқ: КЕҰ оңайлатылған декларацияны қолдануға құқылы емес, сондықтан олар жалпыға бірдей белгіленген режимде (ЖБР) жұмыс істеп, КТС бойынша декларация тапсырады.

Есептің басты ерекшелігі — ақша мақсатымен келеді. Грант бекітілген смета бойынша нақты жобаны қаржыландырады, қайырмалдық атаулы болуы мүмкін, мүшелік жарналар жарғылық мақсаттарға жұмсалады. Әр көз бөлек есепке алынады: түсім, баптар бойынша шығыс, қалдық. Егер ұйым қызмет немесе тауар да сатса, бұл кәсіпкерлік бөлік оқшау жүргізіліп, жалпы тәртіппен салық салынады.

Біз КЕҰ-ға бухгалтерлік қызмет көрсетуді онлайн жүргіземіз: бастапқы құжаттар — WhatsApp немесе бұлт арқылы, есеп — басшының базаға қолжетімділігімен 1С-те. Салық есептілігін және грант берушілерге олардың үлгісі бойынша қаржылық есептерді дайындаймыз, айды смета мен есептегі сандар сәйкес келетіндей жабамыз.

§ 02Немен келеді

КЕҰ мен қорлар әдетте қандай мәселемен келеді

  • —Бірнеше грант есепте бөлінбей бір шот арқылы өтеді, донорға есеп беру үшін шығыстарды үзінділер мен чектер бойынша қолмен ажыратуға тура келеді.
  • —Грант беруші қаржылық есепті қайтарды: смета баптары нақты шығыстармен сәйкес келмейді, шығындардың бір бөлігі шартсыз және актісіз тек чекпен расталған.
  • —Ұйым ақылы курстар немесе іс-шаралар өткізеді, бірақ түсім нысаналы қаражаттан бөлінбеген, КТС-ны неден төлеу керегі түсініксіз.
  • —Жоба үйлестірушілері АҚСШ бойынша ресімделген, волонтерлердің шығысы құжатсыз өтеледі, ал төлемдерден салықтар барлық шарт бойынша ұсталмаған.
  • —Қайырмалдықтар қордың шотына емес, басшының жеке картасына жиналады, ал есепте бұл ақша жоқ.
  • —Жарты ставкада жұмыс істеген бухгалтер кетті, өткен жылғы 100.00 декларациясы тапсырылмаған, ал Салық төлеушінің кабинетіне хабарлама келді.
§ 03Қазақстандағы есеп ерекшеліктері

2026 жылы Қазақстанда КЕҰ есебінің ерекшеліктері

  • Тек ЖБР — Салық кодексі бойынша КЕҰ оңайлатылған декларацияны қолдануға құқылы емес, сондықтан қор, бірлестік немесе мекеме жалпыға бірдей белгіленген режимде жұмыс істеп, жыл сайын КТС бойынша декларация тапсырады.
  • Нысаналы түсімдер — гранттар, қайырымдылық көмек, қайырмалдықтар және мүшелік жарналар мақсаты бойынша пайдаланылса, КТС салынбайды; мақсатсыз жұмсалса, олар салық салынатын табысқа айналады.
  • Бөлек есеп — әр грант пен донор бойынша түсімдер мен шығыстардың жеке есебі жүргізіледі, ал кәсіпкерлік қызметтің табысы мен шығындары нысаналы қаражаттан оқшау есепке алынады.
  • Кәсіпкерлік қызмет — тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сатудан түскен түсімге жалпы тәртіппен 20% мөлшерлемесі бойынша КТС салынады, ортақ шығыстар есеп саясаты бойынша жарғылық және ақылы бөлік арасында бөлінеді.
  • Шетелдік көздер — шет мемлекеттерден, ұйымдар мен азаматтардан ақша және мүлік алғаны туралы КЕҰ салық органын хабардар етеді және оларды пайдалану туралы есеп береді; нысандары мен мерзімдерін МКК-ның қолданыстағы қағидалары бойынша нақтылаймыз.
  • Қызмет туралы мәліметтер — КЕҰ-ның жекелеген түрлері өз қызметі мен қаржыландыру көздері туралы мәліметтерді жариялайды немесе береді; бұл міндет сіздің ұйымыңызға қатысты ма, жарғы мен қызмет түрлері бойынша тексереміз.
  • Заңды тұлға нысаны — қоғамдық қор (ҚҚ), қоғамдық бірлестік (ҚБ) және жеке мекеме (ЖМ) әділет органдарында тіркеледі, әрқайсысының өз жарғысы, басқару органдары және мүлікті пайдалану тәртібі бар.
  • Қаржылық және статистикалық есептілік — салық нысандарынан бөлек, КЕҰ жылдық қаржылық есептілік жасайды және статистика органдарының кестесі бойынша статистикалық есептерді тапсырады.
§ 04Әдетте қандай режим таңдалады

КЕҰ қандай салық режимін қолданады

Коммерциялық емес ұйымда режимді таңдау жоқ. КЕҰ оңайлатылған декларацияны қолдана алмайтындардың қатарында тікелей аталған, ал 2026 жылғы басқа екі арнаулы режим — өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға және шаруа (фермер) қожалықтарына арналған — қорлар мен бірлестіктерге сәйкес келмейді. Сондықтан КЕҰ ЖБР-дағы ЖШС сияқты қағидалармен жалпыға бірдей белгіленген режимде жұмыс істейді, бірақ нысаналы ақшаға ерекше тәртіп қолданылады: гранттар, қайырмалдықтар және мүшелік жарналар мақсаты бойынша пайдаланылғанда салық салынатын табысқа қосылмайды.

20% мөлшерлемесі бойынша КТС кәсіпкерлік қызметтен түскен табыстан туындайды: ақылы қызметтер, мүлікті жалға беру, билеттер мен тауарлар сату. 100.00 декларациясы келесі жылғы 31 наурыздан кешіктірілмей тапсырылады, салық тапсыру мерзімінен кейін 10 күннен кешіктірілмей төленеді. КЕҰ-ның көбінде ҚҚС туындамайды: есепке қою шегі — күнтізбелік жылға 10 000 ӘЕК айналым (2026 жылы 43 250 000 ₸), ал өтеусіз нысаналы түсімдер өткізу бойынша айналым болып табылмайды.

НысанКезеңМерзімКім тапсырады
100.00жылкелесі жылғы 31 наурызға дейін; КТС — тапсыру мерзімінен кейін 10 күннен кешіктірмейЖБР-дағы барлық КЕҰ, оның ішінде салық салынатын табысы жоқтар
200.00тоқсантоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-іне дейін; 2026 жылдың III тоқсаны үшін — 16 қарашаға дейінқызметкерлері немесе АҚСШ бойынша төлемдері бар КЕҰ
300.00тоқсантоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-іне дейін, төлеу — 25-іне дейінҚҚС бойынша есепке тұрған КЕҰ
700.00жылкелесі жылғы 31 наурызға дейінмүлкі, жері немесе көлігі бар КЕҰ

Деректер мына күнге өзекті

§ 05Гранттар мен сметалар

Гранттардың бөлек есебін қалай жүргізіп, донорға қалай есеп беру керек

Грант — шарттары бар ақша: жобаның мерзімі, бекітілген смета, рұқсат етілген шығыс түрлері және қаржылық есептің форматы. Салық органы нысаналы пайдалануға, грант беруші сметаға сәйкестікке қарайды, ал есеп екеуіне де жауап беруі керек. Біз оны былай құрамыз:

  • әр грант бойынша 1С-те жеке жоба, мүмкіндік болса — жеке банк шоты;
  • кез келген күні әр бап бойынша қалдық көрініп тұруы үшін смета баптары шығыстардың аналитикасы ретінде;
  • әр шығысқа бастапқы құжаттардың толық топтамасы: шарт, акт немесе жүкқұжат, жеткізушінің ЭШФ-ы, аванстық есеп;
  • жобадағы жалақы мен АҚСШ бойынша төлемдер — табельдер мен актілермен, төлемдерден салықтар — смета шегінде.

Донорға қаржылық есепті оның үлгісі бойынша салық есептілігі жасалатын сол өткізбелерден дайындаймыз. Жұмсалмаған қалдықты және баптар арасында соманы ауыстыруды грант берушімен алдын ала келісеміз — әйтпесе шығыс мақсатсыз деп танылуы мүмкін.

§ 06Ақылы қызмет

КЕҰ-да салықтар қашан пайда болады: кәсіпкерлік қызмет

Көптеген қорлар мен бірлестіктер өздері де табыс табады: ақылы курстар өткізеді, үй-жайды жалға береді, жәрмеңкеде кәдесыйлар сатады. Бұл — кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс, оған жалпы тәртіп қолданылады: салық салынатын табыстан 20% КТС және ҚҚС шегі үшін айналымды есепке алу.

  • Ортақ шығыстарды — кеңсе жалдауын, байланысты, бухгалтерияны — есеп саясатындағы база бойынша бөлеміз.
  • Табыс жарғылық мақсаттарға бағытталады және құрылтайшылар арасында бөлінбейді.
  • Іс-шарада қолма-қол ақшамен немесе картамен төлегенде, әдетте, алғашқы есеп айырысуға дейін есепке қойылған онлайн-ҚКМ қажет; тек шотқа аударым арқылы төлегенде ҚКМ талап етілмейді.

Жеке тәуекел — басшының жеке картасына түсетін қайырмалдықтар. Егер қатарынан 3 айдың әрқайсысында 100 және одан көп әртүрлі тұлғадан түсім болып, сома 12 ЕЖА-дан асса — 2026 жылы 1 020 000 ₸, — банктер жеке шоттарға аударымдар туралы мәліметтерді МКК-ға береді. Көмекті тек ұйымның шоты арқылы жинаймыз.

§ 07Сұрақтар мен жауаптар

Сұрақтар мен жауаптар

Қоғамдық қор оңайлатылған декларацияда жұмыс істей ала ма?

Гранттар мен қайырмалдықтарға салық салына ма?

КЕҰ ҚҚС бойынша есепке тұруы керек пе?

Салық салынатын табыс жоқ болса, КЕҰ қандай есептер тапсырады?

Жоба қызметкерлеріне АҚСШ бойынша төлеуге бола ма?

КЕҰ-ға бухгалтер қанша тұрады?

Өтінім қалдыру

Ұйымыңыздың есебін талқылайық

WhatsApp-қа жазыңыз немесе өтінім қалдырыңыз: бухгалтер КЕҰ нысанын, қаржыландыру көздерін және жобалар санын нақтылап, жұмыс тәртібін ұсынады.

WhatsApp

Пішінді жіберу арқылы сіз келісесіз: құпиялылық саясаты.