Түгендеу — мүліктің, тауарлардың, ақшаның және есеп айырысудың нақты бар-жоғын тексеру және нәтижені бухгалтерлік есеп деректерімен салыстыру. Ол жылдық есептілік алдында, тарату кезінде және материалдық жауапты тұлға ауысқанда міндетті; анықталған артықтар мен жетіспеушіліктер баланс жасалғанға дейін есепте көрсетіледі.
Түгендеу қашан жүргізіледі
| Себеп | Не тексеріледі |
|---|---|
| Жылдық есептілік алдында | барлығы: қойма, негізгі құралдар, касса, есеп айырысу |
| Материалдық жауапты тұлғаның ауысуы | оның учаскесіндегі тауарлар мен құндылықтар |
| Тарату немесе қайта ұйымдастыру | барлық мүлік пен міндеттемелер |
| Ұрлық, өрт, бүліну | зардап шеккен құндылықтар |
| Бухгалтердің ауысуы, есепті қалпына келтіру | есеп басталатын қалдықтар |
Қалай өтеді
Басшы бұйрықпен комиссия мен күнді тағайындайды. Түгендеу күніне соңғы кіріс және шығыс құжаттары бекітіледі, содан кейін комиссия материалдық жауапты тұлғаның қатысуымен құндылықтарды қайта санайды, өлшейді және түгендеу тізімдемелерін толтырады. Бухгалтер тізімдемелерді 1С деректерімен салыстырып, салыстыру ведомосын жасайды. Контрагенттермен есеп айырысу салыстыру актілері арқылы түгенделеді.
Нәтижемен не істеу керек
- Артықтар нарықтық құны бойынша есепке алынып, кіріске қосылады.
- Табиғи кему шегіндегі жетіспеушілік шығысқа жазылады.
- Нормадан тыс жетіспеушілік кінәлі тұлғадан өндіріледі; кінәлі болмаса, шығысты КТС бойынша шегерімге растау әдетте қиын.
- Жетіспейтін тауарлар бойынша ҚҚС төлеушіге бұрын есепке алынған салықты түзету қажет болады — 2026 жылдан бастап бұл 12% емес, 16% мөлшерлемедегі сома.
2026 жылы не өзгерді
«Виртуалды қойма» тізбесіндегі тауарлар үшін ЭШФ АЖ модуліндегі қалдықтар нақтымен сәйкес келуі керек. Тауарлардың жаңа тізбесі 2026 жылғы 1 желтоқсаннан бастап қолданылады, сондықтан осы күнге дейін оған кірген позицияларды түгендеп, виртуалды қоймадағы қалдықтарды ретке келтірген жөн. 1С-тегі қойма, виртуалды қойма және нақты қалдық арасындағы айырмашылық — камералдық бақылау кезіндегі сұрақтардың жиі себебі.
Мысал
ЖБР-дағы ЖШС 31 наурызға дейін тапсырылатын 100.00 декларациясын дайындайды. Желтоқсан соңында түгендеу жүргізіліп, кінәлісі жоқ тауар жетіспеушілігі табылды. Оны жыл жабылғанға дейін есепте көрсетеді, ҚҚС-ты түзетеді және растайтын құжаттарсыз КТС бойынша шегерімге қоспайды. Түгендеусіз тауар қоймада «тұрған» болып, баланс жоқ активтерді көрсетер еді.
Жиі кездесетін қателер
- Түгендеуді қайта санамай, есеп деректері бойынша формалды жүргізу.
- Бұйрық пен тізімдемелерді ресімдемеу — нәтижені растайтын ештеңе жоқ.
- «Салық төлемеу үшін» артықтарды көрсетпеу.
Жаңартылды