Салық салу мақсатындағы резидент — Қазақстанда тұрақты болатын жеке тұлға, әдетте кез келген қатарынан 12 айда 183 күннен бастап, немесе ҚР заңнамасы бойынша құрылған заңды тұлға. Резиденттер барлық кірістерінен қазақстандық қағидалар бойынша салық төлейді: мысалы, жеке тұлғалар — ЖТС 10% және жылдық кірістің 8 500 ӘЕК-тен асқан бөлігінен 15%. Мөлшерлемелер, оңайлатылған декларацияға қолжетімділік және салық агентінің міндеттері мәртебеге байланысты.
Кім резидент деп танылады
Салық үшін төлқұжат емес, Қазақстанмен байланыс маңызды:
- жеке тұлға — егер ҚР-да тұрақты болса, жалпы ереже бойынша кез келген қатарынан 12 ай ішінде кемінде 183 күнтізбелік күн; азаматтықтың өзі мәртебені анықтамайды;
- заңды тұлға — егер ҚР заңнамасы бойынша құрылса; Қазақстанда тіркелген ЖШС құрылтайшысы шетелдік болса да — резидент;
- шетелдік компанияның тиімді басқару орны ҚР-да болса, ол резидент бола алады.
Ерекше жағдайларды және мәртебені растауды қоса алғанда, нақты шарттар Салық кодексінде белгіленген — стандартты емес жағдайда оларды баппен салыстырыңыз.
Мәртебе неге маңызды
| Мәселе | Резидент | Резидент емес |
|---|---|---|
| ҚР-да салық салынатын кірістер | барлығы, оның ішінде шетелден | тек ҚР-дағы көздерден |
| Жеке тұлғаның ЖТС-ы | 10% және жылына 8 500 ӘЕК-тен асқанынан 15% | жеке қағидалар мен мөлшерлемелер бойынша |
| Жеке тұлғаға дивидендтер | жылына 230 000 ӘЕК-ке дейін 5%, одан жоғары 15% | резидент еместерге арналған қағидалар мен халықаралық шарттар бойынша |
| Оңайлатылған декларация | резидент ЖК мен ЖШС-ке қолжетімді | қолжетімсіз |
Мысал
Басқа елден келген маман ақпаннан бастап алматылық ЖШС-те жұмыс істейді және күзге қарай Қазақстанда 183 күннен астам болды. Осы сәттен бастап ол салықтық резидент, ал жұмыс беруші салық агенті ретінде оның жалақысынан 30 ӘЕК базалық шегерімді ескере отырып, резиденттерге арналған мөлшерлемелер бойынша ЖТС ұстайды. Шекке жеткенге дейінгі айлар үшін салықты қалай қайта есептеу керектігін Салық кодексі белгілейді — бұл тәртіпті алдын ала тексерген дұрыс.
Жиі кездесетін қателер
- Бір жылдан астам шетелде тұрса да, ҚР-дың әр азаматын резидент деп санау.
- Шетелдік қызметкерлердің күндерін есептеуді қадағаламай, жыл бойы бір мөлшерлемені қолдану.
- Құрылтайшысы шетелдік компания болатын ЖШС тіркеп, оңайлатылған декларацияға үміттену: басқа заңды тұлғалардың үлесі 25%-дан асса, режим қолжетімсіз.
- Шетелдік компанияға оның елінің резиденттік сертификатын тексермей кіріс төлеу.
2026 жылы не өзгерді
Жаңа Салық кодексімен резидент жеке тұлғалар үшін ЖТС-тың прогрессивті шкаласы енгізілді: жылдық кірістің 8 500 ӘЕК-ке дейінгі бөлігінен 10% және асқан бөлігінен 15%, ал дивидендтер үшін — 5% және 230 000 ӘЕК-тен асқан сомадан 15%. Шетелдік қатысуы бар ЖШС ашуға және салықтарды дұрыс баптауға шетелдіктерге арналған ЖШС қызметі көмектеседі.
Жаңартылды