Базалық шегерім — қызметкердің ЖТС салынатын кірісі азайтылатын сома: 2026 жылдан бастап айына 30 ӘЕК (129 750 ₸), бірақ жылына 360 ӘЕК-тен аспайды. Ол 14 ӘЕК стандартты шегерімнің орнына енгізілді және тек қызметкердің өтініші бойынша, тек бір жұмыс берушіде қолданылады.
Базалық шегерім қалай жұмыс істейді
Жалақыдан ЖТС есептелген соманың барлығынан алынбайды. Салық салынатын кіріс МЗЖ-ға, МӘМС жарналарына және базалық шегерімге азайтылады, ал 10% ЖТС (жылдық кірістің 8 500 ӘЕК-тен асатын бөлігінен 15%) қалған сомадан ұсталады. Шегерімді жұмыс беруші салық агенті ретінде қызметкердің өтініші негізінде ұсынады.
2026 жылы не өзгерді
| Параметр | 2026 жылға дейін | 2026 жылдан бастап |
|---|---|---|
| Мөлшері | айына 14 ӘЕК стандартты шегерім | айына 30 ӘЕК базалық шегерім (129 750 ₸) |
| Жылдық шек | — | 360 ӘЕК-тен аспайды |
| Негізі | қызметкердің өтініші | қызметкердің өтініші |
| ЖТС мөлшерлемесі | 10% | 10% және жылына 8 500 ӘЕК-тен асса 15% |
Шегерім мөлшері ӘЕК-ке байланысты: 2026 жылы ӘЕК — 4 325 ₸, сондықтан 30 ӘЕК 129 750 ₸ құрайды.
Мысал
Қызметкер ЕЖА деңгейінде — 85 000 ₸ жалақы алады және шегерімге өтініш берген. Жалақыдан 10% МЗЖ — 8 500 ₸ және 2% МӘМС жарнасы ұсталады. Қалған сома 129 750 ₸-ден аз, сондықтан салық салынатын кіріс нөлге тең және ЖТС ұсталмайды.
Жалақы жоғары болғанда шегерім базаны ай сайын 129 750 ₸-ге азайтады, яғни ЖТС бойынша үнем — шегерім сомасының 10%-ы. Өтініш берілмесе, ЖТС МЗЖ мен МӘМС жарналары алынған бүкіл кірістен есептеледі.
Кім және қай жерде қолданады
- Шегерім қызметкерге бір жұмыс орны бойынша — ол өтініш берген жерде беріледі.
- Адамның бірнеше жұмыс берушісі болса, ол біреуін таңдайды; қалғандарында шегерім қолданылмайды.
- Шегерім — бизнес шығыстарының шегерімі емес, жеке тұлғаның ЖТС бойынша жеңілдігі; оның ЖШС-ның КТС-на және ЖК шығыстарына қатысы жоқ.
Жиі кездесетін қателер
- Шегерімді қызметкердің жазбаша өтінішінсіз қолдану.
- Шегерімді бір мезгілде екі жұмыс берушіде беру — айырма кейін қосымша есептеледі.
- 2026 жылғы 1 қаңтардан кейін 1С-та бұрынғы 14 ӘЕК шегерімді қалдыру.
- Қайта есептеулер мен өткен айлар үшін төлемдер кезінде 360 ӘЕК жылдық шекті қадағаламау.
Шегерімдерді баптау мен ЖТС есептеуді жалақы есептеу қызметінде жүргіземіз.
Жаңартылды