Есептелген жалақыдан МЗЖ 10%, МӘМС-қа жарналар 2% және ЖТС 10% ұсталады — салық салынатын кіріс МЗЖ-ға, МӘМС жарналарына және 30 ӘЕК (129 750 ₸) базалық шегерімге азайтылады. 300 000 ₸ жалақы кезінде қызметкер қолына 250 575 ₸ алады. Үстіне жұмыс беруші есебінен ЖМЗЖ 3,5%, ӘА 5%, МӘМС-қа аударымдар 3% және ЖБР-де әлеуметтік салық 6% есептеледі.
300 000 ₸ жалақы мысалындағы қадамдар
Қызметкер 1975 жылы немесе одан кейін туған, базалық шегерімге өтініш берген.
1-қадам. Жалақыдан ұсталатындар
| Төлем | Есептеу | Сома |
|---|---|---|
| МЗЖ 10% | 300 000 × 10% | 30 000 ₸ |
| МӘМС-қа жарналар 2% | 300 000 × 2% | 6 000 ₸ |
| ЖТС 10% | (300 000 − 30 000 − 6 000 − 129 750) × 10% = 134 250 × 10% | 13 425 ₸ |
| Қолға | 300 000 − 30 000 − 6 000 − 13 425 | 250 575 ₸ |
2-қадам. Жұмыс беруші есебінен есептелетіндер
| Төлем | Есептеу | Сома |
|---|---|---|
| ЖМЗЖ 3,5% | 300 000 × 3,5% | 10 500 ₸ |
| ӘА 5% | (300 000 − 30 000) × 5% | 13 500 ₸ |
| МӘМС-қа аударымдар 3% | 300 000 × 3% | 9 000 ₸ |
| Әлеуметтік салық 6% (тек ЖБР) | (300 000 − 30 000 − 6 000) × 6% | 15 840 ₸ |
ЖБР-де үстіне барлығы 48 840 ₸, қызметкер 348 840 ₸-ге түседі. Оңайлатылған декларацияда әлеуметтік салық төленбейді: үстіне 33 000 ₸ және жалпы 333 000 ₸.
Базалардың шектері
- МЗЖ — база 50 ЕЖА-дан аспайды (2026 жылы 4 250 000 ₸); МӘМС-қа жарналар — 20 ЕЖА-дан аспайды; МӘМС-қа аударымдар — 40 ЕЖА-дан аспайды.
- ӘА — база 1 ЕЖА-дан кем емес және 7 ЕЖА-дан артық емес (2026 жылы 85 000–595 000 ₸).
- ЖТС — жылдық кірістің 8 500 ӘЕК-тен асатын бөлігінен 15%.
2026 жылы не өзгерді
14 ӘЕК стандартты шегерімнің орнына айына 30 ӘЕК, жылына 360 ӘЕК-тен аспайтын базалық шегерім енгізілді. Әлеуметтік салық 6%-ға дейін төмендеді (бұрын 11%) және енді ӘА сомасына азайтылмайды. 10% және 15% прогрессивті ЖТС пайда болды.
Мерзімдер мен қателер
Барлық ұсталған және есептелген сомалар төлем жасалған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірілмей төленеді; тоқсан сайын 200.00 нысаны тапсырылады. Жиі қателер — шегерімді екі жұмыс берушіде бірден қолдану және төмен жалақыдағы ӘА базасын қате есептеу. Базалық шегерім және ЖТС туралы толығырақ — глоссарийде; есептеу мен есеп тапсыруды «Жалақы және кадр ісі» қызметінде өз мойнымызға аламыз.