Бересі — есептелген, бірақ белгіленген мерзімде төленбеген салық немесе бюджетке төлем сомасы. Кешіктірудің бірінші күнінен бастап оған өсімпұл есептеледі — Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшері, 2026 жылғы 27 қазаннан бастап бұл жылдық 19,6875%. Бересі өтелмесе, салық органы хабарлама жіберіп, өндіріп алу шараларын қолданады, банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға дейін.
Қалай пайда болады
Салық бюджетке толық түспесе, бересі төлеу мерзімінен кейінгі күні пайда болады. Қарыздың көздері әртүрлі:
- декларация бойынша салық төленбеген немесе ішінара төленген;
- ақша қате БЖК-мен немесе салық органының басқа кодына кеткен;
- қосымша есептіліктен кейін салық ұлғайған, бірақ қосымша төлем енгізілмеген;
- салық органы тексеру немесе камералдық бақылау қорытындысы бойынша салықты қосымша есептеген.
Мысал: оңайлатылған режимдегі ЖК 2026 жылғы II жартыжылдық үшін 910.00 нысанын 2027 жылғы 15 ақпанға дейін тапсырды, ал 4% мөлшерлемемен салықты 2027 жылғы 25 ақпанға дейін төлеуі тиіс. Төлем 2 наурызда түссе, 26 ақпаннан бастап төленген күнге дейін сома бересі болып саналады және оған өсімпұл есептеледі.
Әрі қарай не болады
| Кезең | Салық органы не істейді |
|---|---|
| Кешіктіру | «бересі × мөлшерлеме × 1,25 × күндер / 365» формуласы бойынша күн сайын өсімпұл есептейді |
| Хабарлама | Салық төлеушінің кабинетіне салық берешегін өтеу туралы хабарлама жібереді |
| Орындамау | банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға және инкассолық өкімдер қоюға құқылы |
| Одан әрі өндіріп алу | мүлікке билік етуді шектеуі мүмкін |
Шаралардың нақты жиынтығы мен кезеңдер арасындағы мерзімдерді Салық кодексі белгілейді; алынған хабарламаның мәтініне сүйеніңіз.
Қарыздың бар-жоғын қалай тексеру керек
Бюджетпен есеп айырысудың жай-күйі Салық төлеушінің кабинетіндегі дербес шотта көрінеді: онда әр салық бойынша есептеулер, төлем, өсімпұл және артық төлем көрсетіледі. Бухгалтер дербес шотты есептегі салық шоттарымен салыстырады — айырмашылық көбінесе нақты қарызды емес, дұрыс бөлінбеген төлемді білдіреді.
2027 жылға не талқылануда
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап Салық кодексіне түзетулер жобасында бересінің өзі төленген жағдайда 2026 жылға дейінгі кезеңдер үшін ШОБ өсімпұлдары мен айыппұлдарын есептен шығару талқылануда. Бұл қолданыстағы норма емес, жоба: заң қабылданғанша оған сенуге болмайды.
Жиі кездесетін қателер
- Декларациядағы сомамен салыстырмай, салықты «шамамен» төлеу.
- Дербес шотты тексермеу және қарыз туралы хабарламадан немесе банктен білу.
- Негізгі қарызды өтеп, өсімпұлды ұмыту.
Дербес шотты салыстыру мен төлем күнтізбесін бухгалтерлік қызмет көрсету аясында жүргіземіз; қарыздар бірнеше жыл жиналып қалса, есепті қалпына келтіру көмектеседі.
Жаңартылды