Өсімпұл — салықты немесе бюджетке төлемді кешіктірген әр күн үшін есептелетін сома. Оның мөлшері — Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшері: 2026 жылғы 27 қазаннан бастап базалық мөлшерлеме 15,75% болғанда бұл жылдық 19,6875%. Өсімпұл «бересі × мөлшерлеме × 1,25 × күндер / 365» формуласы бойынша есептеліп, салықпен бірге төленеді.
Қашан есептеледі
Өсімпұл бересіге — мерзімінде төленбеген салыққа — төлем мерзімінің соңғы күнінен кейінгі күннен бастап нақты төленген күнге дейін есептеледі. Мерзім демалыс немесе мереке күніне түссе, ол келесі жақын жұмыс күніне ауыстырылады және өсімпұл содан бастап есептеледі.
Өсімпұл пайда болатын негізгі мерзімдер:
| Төлем | Төлеу мерзімі |
|---|---|
| Жалақыдан ЖТС, МЗЖ, МӘМС жарналары, ЖМЗЖ, ӘА, МӘМС-қа аударымдар, әлеуметтік салық | төлем жасалған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірілмей |
| Тоқсандағы ҚҚС | тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-іне дейін |
| 2026 жылғы II жартыжылдық үшін 910.00 бойынша салық | 2027 жылғы 25 ақпанға дейін |
| Тарату есептілігі бойынша салықтар | ол ұсынылған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде |
Формула және мысал
Формула: бересі × Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі × 1,25 × кешіктірілген күндер саны / 365.
Мысал: ЖШС 1 млн ₸ салықты кем төлеп, қарызды 30 күннен кейін өтеді. Базалық мөлшерлеме — 15,75%, демек өсімпұл жылдық 19,6875% мөлшерлемемен есептеледі. Бір күнге бұл шамамен 539 ₸, 30 күнге — шамамен 16,2 мың ₸. Кешіктіру кезеңінде Ұлттық Банк мөлшерлемесі өзгерсе, есеп әр мөлшерлеме бойынша кесінділерге бөлінеді. Көлденең мониторинг қатысушылары үшін 1,25 орнына 0,65 коэффициенті қолданылады.
Базалық мөлшерлеме Ұлттық Банктің кестесі бойынша қайта қаралады — келесі шешім 2026 жылғы 4 желтоқсанда, сондықтан есептеу алдында өзекті мәнін тексеріңіз. Есептелген өсімпұлды Салық төлеушінің кабинетіндегі дербес шоттан тексеруге болады.
Өсімпұлдың айыппұлдан айырмашылығы
Айыппұл — бұзушылық үшін, мысалы есептілікті уақтылы тапсырмағаны үшін ӘҚБтК бойынша бір реттік санкция. Өсімпұл — бюджет ақшасын пайдаланғаны үшін өтемақы, ол қарыз өтелмейінше күн сайын өседі. Айыппұлдың өзіне өсімпұл есептелмейді.
2027 жылға не талқылануда
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап Салық кодексіне түзетулер жобасында бересіні төлегенде 2026 жылға дейінгі кезеңдер үшін ШОБ өсімпұлдары мен айыппұлдарын есептен шығару талқылануда. Бұл тек жоба — заң қабылданған жоқ, әзірге есептен шығаруға сенуге болмайды.
Жиі кездесетін қателер
- Салықты төлеп, өсімпұлды төлемеу — сонда өсімпұл бойынша қарыз қалады, ол бойынша хабарлама келуі мүмкін.
- Қате БЖК көрсету: ақша басқа жаққа кетеді, ал нақты қарыз бойынша өсімпұл өсе береді.
- Ұлттық Банк мөлшерлемесі өзгеріп қойса да, өсімпұлды ескі мөлшерлемемен есептеу.
Төлем күнтізбесі мен дербес шотты салыстыруды бухгалтерлік қызмет көрсету аясында жүргіземіз; мерзімдер — салық күнтізбесінде.
Жаңартылды