2026 жылдан бастап ЖТС бойынша базалық шегерім — айына 30 ӘЕК (129 750 ₸), жылына 360 ӘЕК-тен аспайды; 14 ӘЕК стандартты шегерімнің орнына енгізілді. Қызметкердің өтініші бойынша қолданылады: жұмыс беруші 10% ЖТС-ты есептер алдында салық салынатын кірісті осы сомаға азайтады. Өтініш бір салық агентіне, әдетте негізгі жұмыс орнына беріледі.
Қадамдар
- Қызметкерден базалық шегерімді қолдану туралы жазбаша өтініш алып, оны кадр құжаттарында сақтаңыз.
- Шегерім басқа жұмыс берушіде немесе АҚСШ бойынша бір мезгілде қолданылмайтынына көз жеткізіңіз.
- Ай сайын ЖТС-ты былай есептеңіз: кіріс − МЗЖ − МӘМС жарналары − 129 750 ₸, нәтиже × 10%.
- Жылдық шекті қадағалаңыз: 360 ӘЕК = 360 × 4 325 = 1 556 250 ₸, яғни дәл 12 ай бойы 129 750 ₸-ден.
- Айлық кіріс шегерімнен аз болса, сол айдағы ЖТС нөлге тең. Шегерімнің пайдаланылмаған қалдығын жыл ішінде қалай ескеру керектігін бухгалтерден нақтылаңыз — тәртіп есеп саясаты мен МКК түсіндірмелеріне байланысты.
Есептеу мысалы
| Көрсеткіш | Сома |
|---|---|
| Жалақы | 300 000 ₸ |
| МЗЖ 10% | 30 000 ₸ |
| МӘМС жарналары 2% | 6 000 ₸ |
| Базалық шегерім | 129 750 ₸ |
| Салық салынатын кіріс | 300 000 − 30 000 − 6 000 − 129 750 = 134 250 ₸ |
| ЖТС 10% | 13 425 ₸ |
| Қолға | 300 000 − 30 000 − 6 000 − 13 425 = 250 575 ₸ |
Өтініш болмаса, ЖТС 10% × (300 000 − 30 000 − 6 000) = 26 400 ₸ болар еді — қызметкердің пайдасына айына 12 975 ₸ айырма.
2026 жылы не өзгерді
Бұрын 14 ӘЕК стандартты шегерім қолданылатын, енді — 30 ӘЕК базалық шегерім. Жалақысы ЕЖА деңгейіндегі қызметкерлерге ЖТС іс жүзінде есептелмейді: 85 000 − 8 500 − 1 700 − 129 750 нөлден кіші.
Жиі қателер
- Шегерімді өтінішсіз немесе бірден екі жұмыс берушіде береді — қызметкерде жыл бойынша ЖТС-тың кем төленуі пайда болады.
- Жұмыстан шығып, басқа жерге орналасқаннан кейін шегерім тоқтатылмайды.
- Жыл ортасында келген жаңа қызметкер бұрынғы жұмыс берушіде шегерімді пайдаланса, 360 ӘЕК шегі ұмытылады.
Бухгалтерді қашан тарту керек
Қызметкерлер жұмыс орындарын қоса атқарса немесе жыл ортасында келсе, шегерімдерді тексеруді бухгалтерге бекіткен дұрыс. Біз мұны жалақы есептеу аясында жасаймыз; термин туралы толығырақ — глоссарийде, салық туралы — ЖТС.