Термин

Әлеуметтік кодекс деген не және ол қандай жарналарды белгілейді?

Қысқа жауап

ҚР Әлеуметтік кодексі зейнетақы жарналарының, әлеуметтік аударымдардың және МӘМС төлемдерінің мөлшерлемелерін, базаларын және төлеу тәртібін белгілейді. 2026 жылы қызметкер жалақысынан МЗЖ 10% және МӘМС-қа жарналар 2% ұсталады, ал жұмыс беруші ЖМЗЖ 3,5%, ӘА 5% және МӘМС-қа аударымдар 3% төлейді. Әлеуметтік салық оған жатпайды — ол Салық кодексінде белгіленген.

Әлеуметтік кодекс нені реттейді

Кодекс міндетті әлеуметтік төлемдерді кім және қандай кірістен төлейтінін, база қандай шекте есептелетінін және ақша қайда түсетінін анықтайды: зейнетақы жарналары — БЖЗҚ-ға, әлеуметтік аударымдар — МӘСҚ-ға, медициналық сақтандыру төлемдері — МӘМС қорына. Ол жұмыс берушілерге, өзі үшін төлейтін ЖК-ға және зейнетақы мен медициналық жарналар бөлігінде АҚСШ шарттарына қатысты.

2026 жылғы мөлшерлемелер

ТөлемМөлшерлемеКім төлейдіБаза
МЗЖ10%қызметкер кірісінен ұсталады50 ЕЖА-дан аспайды, яғни 4 250 000 ₸
ЖМЗЖ3,5%жұмыс беруші1-ден 50 ЕЖА-ға дейін, 1975 жылы және одан кейін туған қызметкерлер үшін
ӘА5%жұмыс берушікіріс минус МЗЖ, 1-ден 7 ЕЖА-ға дейін
МӘМС-қа аударымдар3%жұмыс беруші40 ЕЖА-дан аспайды
МӘМС-қа жарналар2%қызметкер кірісінен ұсталады20 ЕЖА-дан аспайды

Барлық ұсталған және есептелген төлемдер төлем жасалған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірілмей төленеді.

Мысал: ЖК өзі үшін төлейді

Қызметкерлері жоқ ЖК кірісін 1 ЕЖА деңгейінде — 85 000 ₸ мәлімдейді. 2026 жылғы ең төменгі төлемдер: МЗЖ 8 500 ₸, ЖМЗЖ 2 975 ₸, ӘА 4 250 ₸ және МӘМС-қа жарналар 5 950 ₸ — барлығы айына 21 675 ₸. ЖК үшін МӘМС-қа жарналар қызметкерге қарағанда басқаша есептеледі: 1,4 ЕЖА-дан 5%, кіріс болмаса да төленеді. ЖК-ның ӘА базасынан МЗЖ-ны шегеру керек пе — әзірге реттелмеген: МӘСҚ ұстанымы мен кодекс мәтіні сәйкес келмейді, бірақ бұл ең төменгі сомаға әсер етпейді.

Әрі қарай не өзгереді

  • ЖМЗЖ өседі: 2027 жылғы 1 қаңтардан 4,5% және 2028 жылғы 1 қаңтардан 5% (Әлеуметтік кодекстің 251-бабы 1-тармағы).
  • Базалар ЕЖА-ға байланған. 2027 жылға ЕЖА-ны 110 000 ₸-ге дейін көтеру жоспарланған, бірақ түпкілікті мәнін бюджет туралы заң белгілейді — төлем сомаларын ол қабылданғаннан кейін қайта есептейміз.

Жиі кездесетін қателер

  • 1975 жылға дейін туған қызметкерлерге ЖМЗЖ есептеу.
  • ӘА-ны МЗЖ-ны шегермей толық кірістен немесе 7 ЕЖА шегінен жоғары есептеу.
  • Әлеуметтік салықты ӘА сомасына азайту: 2026 жылдан бастап Салық кодексі бойынша бұлай жасалмайды.
  • Кірісі жоқ айларда ЖК-ның өзі үшін МӘМС-қа жарналарын ұмыту.

Жарналарды есептеу мен 200.00 нысанын жалақыны есептеу аясында жүргіземіз.

Жаңартылды

Сұрақтар мен жауаптар

Сұрақтар мен жауаптар

Әлеуметтік кодекс Салық кодексінен немен ерекшеленеді?

2026 жылы жұмыс беруші өз есебінен қандай жарналар төлейді?

ЖК өзі үшін айына ең кемі қанша төлейді?

Өтінім қалдыру

Кеңес алу

Байланыс деректеріңізді қалдырыңыз — жұмыс уақытында хабарласып, қысқа аудиттен кейін құнын айтамыз.

WhatsApp

Пішінді жіберу арқылы сіз келісесіз: құпиялылық саясаты.