МКЗЖ — міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары: зиянды және қауіпті еңбек жағдайларындағы жұмыстарда істейтін қызметкерлер кірісінің 5%-ы. Оларды жұмыс беруші МЗЖ мен ЖМЗЖ-ға қосымша өз есебінен төлейді. Қаражат қызметкердің БЖЗҚ-дағы зейнетақы шотына түседі.
МКЗЖ-ны кім төлейді
МКЗЖ-ны жұмыс беруші — ЖШС немесе ЖК — кәсібі мен еңбек жағдайлары бекітілген зиянды және қауіпті өндірістер тізбесіне кіретін қызметкерлер үшін ғана есептейді. Әдетте бұл өнеркәсіп, өндіру, металлургия, химия, құрылыс пен көлік кәсіптерінің бір бөлігі. Кеңсе қызметкерлері, сатушылар және қызмет көрсету саласы қызметкерлерінің көпшілігі үшін МКЗЖ есептелмейді.
| Төлем | Мөлшерлеме | Кімнің есебінен |
|---|---|---|
| МЗЖ | 10% | қызметкер жалақысынан ұсталады |
| ЖМЗЖ | 2026 жылы 3,5% | жұмыс беруші |
| МКЗЖ | 5% | жұмыс беруші, тек зиянды және қауіпті жұмыстар |
МКЗЖ МЗЖ мен ЖМЗЖ-ны алмастырмайды — зиянды өндірістегі қызметкер үшін үш жарна да есептеледі.
Қалай есептеледі және қашан төленеді
МКЗЖ қызметкердің айлық кірісінен есептеліп, жалақыдан алынатын басқа төлемдермен бірге — төлем жасалған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірілмей төленеді. Тоқсандық 200.00 нысанында олар МЗЖ мен ЖМЗЖ-дан бөлек көрсетіледі.
Мысал: зиянды жағдайлары бар цех қызметкеріне 85 000 ₸ (2026 жылы 1 ЕЖА) есептелді. МКЗЖ — 5%, яғни жұмыс беруші есебінен 4 250 ₸. Бұдан бөлек жұмыс беруші 2 975 ₸ ЖМЗЖ, сондай-ақ ӘА мен МӘМС-қа аударымдар төлейді — бұл сомалардың ешқайсысы қолға берілетін жалақыны азайтпайды.
2026 жылдан бастап не өзгерді
- МКЗЖ мөлшерлемесі 5% болып қалды, ал қатар есептелетін ЖМЗЖ мөлшерлемесі 3,5%-ға дейін өсті және өсе береді: 2027 жылы 4,5%, 2028 жылдан 5%.
- Зейнетақы жарналарын Әлеуметтік кодекс, салықтарды 01.01.2026 бастап қолданылатын жаңа Салық кодексі реттейді.
Жиі кездесетін қателер
- Аттестация нәтижесі бойынша жұмыс орындары зиянды деп танылса да, МКЗЖ есептемеу.
- МКЗЖ-ны әкімшілік персоналды қоса бүкіл штатқа есептеу.
- МКЗЖ-ны қызметкердің жалақысынан ұстау.
- Кадр құжаттарын кәсіптер тізбесімен байланыстырмау — тексеру кезінде бірінші соны сұрайды.
Өндірістегі МКЗЖ есебін, кадр бұйрықтарын және жалақы есебін жалақы және кадр ісі қызметі аясында жүргіземіз.
Жаңартылды